Bartłomiej Witkowski
Planowanie pracy kierowców staje się coraz trudniejsze, gdy firma obsługuje wiele punktów, różne typy pojazdów i zlecenia o odmiennych wymaganiach. Samo wyznaczenie najkrótszej drogi między adresami nie wystarcza. Trzeba jeszcze uwzględnić dostępność samochodów, godziny pracy, terminy dostaw, czas obsługi na miejscu, ładowność oraz koszty przejazdów. Gdy takich zależności jest dużo, ręczne układanie harmonogramu może zajmować sporo czasu i utrudniać szybkie reagowanie na zmiany.
Właśnie dlatego w firmach realizujących regularne dostawy, odbiory lub wizyty terenowe coraz większe znaczenie ma centralne planowanie tras. Zamiast budować plan dnia w kilku osobnych narzędziach, można zebrać punkty, pojazdy i ograniczenia w jednym projekcie, a następnie porównać warianty przejazdów jeszcze przed wyjazdem kierowców.
Trasa, która wygląda dobrze na mapie, może okazać się niewykonalna w praktyce. Klient może przyjmować dostawy tylko w określonym przedziale godzin, jeden samochód może mieć za małą ładowność, a inny kierowca może kończyć pracę wcześniej. Znaczenie mają również priorytety zleceń, miejsca rozpoczęcia i zakończenia pracy czy przypisanie wybranych punktów do konkretnego pojazdu lub bazy.
MapGO pozwala budować projekt optymalizacyjny dla wybranego dnia i uwzględniać w nim takie ograniczenia już podczas układania tras. System może planować przejazdy dla jednego pojazdu albo dla wielu samochodów jednocześnie. W zależności od celu planista może szukać trasy najkrótszej lub najszybszej, a także zdecydować, czy do realizacji zadań ma zostać wykorzystana cała wskazana flota, czy możliwie mała liczba pojazdów.
Istotne jest również to, że wynik nie musi być przyjmowany bez kontroli. Przed wysłaniem planu do kierowców można sprawdzić przebieg tras, kolejność odwiedzanych punktów oraz przydział zadań. Dzięki temu automatyczne obliczenia wspierają planistę, ale nie odbierają mu możliwości oceny, czy przygotowany układ odpowiada rzeczywistemu sposobowi pracy firmy.
W codziennej logistyce nie zawsze da się spełnić wszystkie założenia jednocześnie. Jeśli ograniczenia są zbyt restrykcyjne, część lokalizacji może nie zmieścić się w planie. W MapGO takie punkty trafiają do puli nieobsłużonych. Planista od razu widzi, które zadania wymagają innej decyzji, na przykład przełożenia terminu, przypisania do innego pojazdu albo świadomego rozszerzenia czasu pracy.
To ważna różnica między prostym wyznaczaniem kolejności adresów a faktycznym zarządzaniem operacyjnym. Narzędzie nie tylko podaje trasę, lecz także pokazuje miejsca, w których założenia planu nie pozwalają obsłużyć wszystkich zleceń. Taka informacja jest przydatna przed rozpoczęciem dnia, kiedy można jeszcze zmienić przydział zasobów.
Nie każda firma chce codziennie dzielić zlecenia wyłącznie według odległości. Często kierowcy mają przypisane konkretne miasta, dzielnice, województwa albo własne grupy klientów. MapGO umożliwia odwzorowanie takiego modelu przez obszary rysowane na mapie i przypisywane do poszczególnych pracowników.
Przy większej liczbie punktów przydatna może być więc aplikacja do zarządzania flotą, która uwzględnia nie tylko odległości, ale także zasady organizacji pracy zespołu. Rejonizacja pomaga utrzymać stały podział odpowiedzialności i ograniczać sytuacje, w których trasy kierowców niepotrzebnie się przecinają.
Po ułożeniu harmonogramu trasa może zostać przekazana bezpośrednio do aplikacji mobilnej kierowcy. Pracownik widzi listę punktów w ustalonej kolejności, a wybraną lokalizację może otworzyć w nawigacji Google Maps. Ogranicza to konieczność ręcznego przepisywania adresów lub przesyłania kolejnych wersji planu innymi kanałami.
System udostępnia także funkcje monitoringu i livetrackingu. Jeśli kierowca jest zalogowany w aplikacji i zgodzi się na udostępnianie lokalizacji, jego pozycja może być widoczna na mapie w panelu. Dla osoby koordynującej pracę oznacza to możliwość sprawdzenia położenia zalogowanych kierowców bez rozdzielania planowania i podglądu realizacji między różne środowiska.
Przy trasach powtarzalnych można dodatkowo korzystać z zapisanych obiektów użytkownika. Regularnie odwiedzane lokalizacje da się zachować na mapie i później szybko dodawać do kolejnych projektów. Ma to znaczenie tam, gdzie część klientów lub punktów dostaw pojawia się w harmonogramie wielokrotnie.
Ocena planu nie powinna kończyć się na liczbie kilometrów. MapGO może uwzględniać koszty paliwa, pracy kierowcy, wykorzystania pojazdu, przejechanych kilometrów oraz opłat drogowych. Dzięki temu jeszcze przed wysłaniem samochodów w trasę można oszacować łączny koszt realizacji zleceń i porównać przygotowane warianty.
Do dyspozycji jest również kalkulator tras. Pozwala on ręcznie ustalić kolejność punktów i otrzymać raport z odległościami, czasem przejazdu oraz kosztami poszczególnych odcinków. Dane zbiorcze mogą być eksportowane do pliku XLSX, co ułatwia dalszą analizę poza systemem. Raporty są dostępne także dla tras tworzonych w projektach optymalizacyjnych.
W organizacjach, które korzystają już z systemów TMS, CRM lub ERP, ważna jest możliwość ograniczenia ręcznego przenoszenia danych. MapGO może zostać zintegrowane z takimi rozwiązaniami, dzięki czemu punkty trasy mogą trafiać do procesu optymalizacji, a następnie zostać przekształcone w gotowe plany przejazdów.
Wariant Flota Pro przewiduje również interfejs API oraz dodatkowe możliwości związane między innymi z projektami dowolnej wielkości, planowaniem wielodniowym i periodycznym, rozwożeniem towaru między stopami czy planowaniem ułożenia towaru na pojeździe. Zakres funkcji zależy od wybranego wariantu programu, dlatego sposób wdrożenia można dopasować do skali i modelu operacyjnego przedsiębiorstwa.
Największa wartość uporządkowanego planowania pojawia się wtedy, gdy w jednym procesie łączą się dane o zleceniach, pojazdach, kierowcach, ograniczeniach i kosztach. Zamiast reagować dopiero po rozpoczęciu tras, planista może wcześniej zobaczyć konflikty, porównać warianty i przekazać kierowcom spójny harmonogram. To podejście szczególnie dobrze sprawdza się tam, gdzie liczba punktów i zależności sprawia, że ręczne układanie dnia przestaje być wygodne.
