Bartłomiej Witkowski
Planowanie pracy kierowców staje się trudniejsze wraz ze wzrostem liczby zleceń, punktów dostaw i pojazdów. Samo wyznaczenie najkrótszej drogi nie wystarcza, gdy trzeba jednocześnie uwzględnić dostępność samochodów, czas pracy zespołu, terminy obsługi klientów, ładowność oraz koszty przejazdu. Przy wielu ograniczeniach ręczne układanie harmonogramu może szybko prowadzić do zmian nanoszonych na ostatnią chwilę i trudności w ocenie, czy przygotowany plan jest rzeczywiście wykonalny.
W takich warunkach znaczenie ma nie tylko mapa, ale przede wszystkim sposób łączenia danych operacyjnych w jeden plan dnia. Narzędzie do optymalizacji powinno pomagać określić kolejność odwiedzin, rozdzielić punkty pomiędzy kierowców i pozwolić sprawdzić rezultat przed rozpoczęciem pracy w terenie. Dzięki temu osoba odpowiedzialna za flotę może wcześniej zauważyć miejsca, w których harmonogram wymaga korekty.
MapGO pozwala przygotować projekt optymalizacyjny dla określonego dnia. Planista dodaje punkty, wskazuje dostępne pojazdy i określa warunki, które mają zostać uwzględnione podczas obliczeń. System może zaplanować trasę dla jednego samochodu albo rozdzielić zlecenia pomiędzy większą liczbę pojazdów. W zależności od potrzeb można dążyć do trasy najkrótszej lub najszybszej, a także ograniczyć liczbę pojazdów potrzebnych do wykonania pracy.
Istotne jest to, że gotowy wynik nie musi być traktowany jako niezmienny harmonogram. Przed wysłaniem tras kierowcom osoba zarządzająca flotą może ocenić przebieg przejazdów, kolejność punktów i przydział zadań. Pozwala to zachować kontrolę nad organizacją pracy i sprawdzić, czy propozycja systemu odpowiada realiom przedsiębiorstwa.
W codziennym transporcie wiele czynników ma większe znaczenie niż sama odległość pomiędzy lokalizacjami. Odbiorca może przyjmować towar tylko w określonych godzinach, kierowca ma ustalony czas pracy, a konkretny pojazd może być potrzebny ze względu na ładowność lub charakter zlecenia. MapGO może podczas optymalizacji uwzględniać między innymi okna czasowe, czas obsługi w punktach, dostawy i odbiory, priorytety zleceń, punkty startu i zakończenia oraz przypisanie wybranych lokalizacji do pojazdów, baz lub kierowców.
Jeśli wszystkich punktów nie da się obsłużyć przy przyjętych założeniach, system pokazuje zadania nieobsłużone. Z perspektywy planisty to ważna informacja, ponieważ problem można rozwiązać jeszcze przed wyjazdem, na przykład przez zmianę przydziału albo przesunięcie realizacji. Takie podejście pomaga ograniczyć sytuacje, w których niewykonalny plan ujawnia się dopiero w trakcie dnia.
Nie każda firma chce przydzielać zlecenia wyłącznie według najkrótszej trasy. Część kierowców stale obsługuje konkretne miasta, dzielnice, województwa lub grupy klientów. W MapGO można odwzorować taki model przez wyznaczanie obszarów na mapie i przypisywanie ich do poszczególnych pracowników. Optymalizacja bierze wtedy pod uwagę ustalony podział terytorialny.
To rozwiązanie ma znaczenie tam, gdzie znajomość rejonu, powtarzalność obsługi lub wewnętrzne zasady organizacyjne są równie ważne jak liczba przejechanych kilometrów. Dobrze skonfigurowany system do zarządzania trasami i flotą może więc łączyć optymalizację przejazdów z regułami, które przedsiębiorstwo stosuje już w codziennej pracy.
Po przygotowaniu harmonogramu trasa może zostać przesłana do aplikacji mobilnej kierowcy. Pracownik widzi uporządkowaną listę punktów i może otworzyć wskazaną lokalizację w nawigacji Google Maps. Rozdzielenie pracy między panel webowy dla planisty a aplikację mobilną dla kierowcy pozwala przekazać gotowy plan bez konieczności ręcznego przepisywania kolejności adresów.
MapGO oferuje również funkcje Monitoring i Livetracking. Gdy kierowca korzystający z aplikacji wyrazi zgodę na udostępnianie lokalizacji, jego pozycja może być prezentowana w panelu. Dodatkowo często odwiedzane miejsca można zapisać jako obiekty użytkownika i później wykorzystywać w kolejnych projektach, co upraszcza pracę z powtarzalnymi punktami.
Planowanie tras ma bezpośredni związek z kosztami transportu. W MapGO można uwzględniać między innymi koszty paliwa, pracy kierowcy, wykorzystania pojazdu, kilometrów oraz opłat drogowych. Dzięki temu planista otrzymuje informacje o przewidywanym koszcie obsługi zleceń jeszcze na etapie przygotowywania tras, a nie dopiero po zakończeniu pracy.
Program udostępnia także kalkulator tras, w którym użytkownik sam ustala kolejność punktów, a następnie otrzymuje dane o odległości, czasie przejazdu i kosztach poszczególnych odcinków. Zbiorcze informacje mogą być eksportowane do pliku XLSX i wykorzystane w dalszych analizach. Raporty są dostępne również dla tras przygotowanych w projekcie optymalizacyjnym.
W przedsiębiorstwach, które korzystają już z systemów TMS, CRM lub ERP, istotna jest możliwość ograniczenia ręcznego przenoszenia danych. MapGO może zostać zintegrowane z takimi rozwiązaniami, dzięki czemu punkty tras mogą trafiać do programu i być przetwarzane przez mechanizm planowania oraz optymalizacji. W wariancie Flota Pro dostępny jest także interfejs API z rozszerzonym zakresem funkcji.
Takie podejście pozwala traktować optymalizację nie jako osobne zadanie wykonywane obok innych procesów, lecz jako część codziennej organizacji transportu. Planista pracuje na danych potrzebnych do przygotowania przejazdów, kierowcy otrzymują gotowe trasy, a menedżer może analizować koszty i wykorzystanie pojazdów. Przy rosnącej liczbie zleceń uporządkowanie tych elementów w jednym środowisku może wyraźnie ułatwić kontrolę nad pracą floty.
